ÇOCUĞUN DİL GELİŞİMİNDE KRİTİK DÖNEMLER

Bir dilin kazanılması, geliştirilmesi ve ilerletilmesi konusunda çalışan bir çok araştırmacı dil gelişiminde en önemli ve en kritik dönemin okul öncesi dönem olduğu konusunda hemfikirler. Dilin öğrenilmesi çocuğun öğrenmesinde çok önemli bir etkendir. Çocukta dil eğitimine erken yaşlardan itibaren önem verilmeli ve çocukta dilin gelişimini destekleyici uygun ortamlar hazırlanmalıdır. Erken çocukluk döneminde çocuğun kazanacağı her dilsel zenginlik ve yaşantı, ileriki hayatlarında öğrenmelerini önemli ölçüde etkilemektedir.

Dilin edinim sürecinde çocuk, dil ile bağlantılı deneyimler edinmelidir. Çocuk çevresindeki dili öğrenmeye çalışırken aynı zamanda dilin yapısını da öğrenir. Çeşitli hipotezler kurarak edindiği bilgileri sınama yoluna gider. Bu şekilde sürekli olarak değişime açık olan, aktif olarak rol oynadığı bir yöntem geliştirir. Bu yöntem ve sistemler içerisinde, çocuk, iletişim şeklini ve yararlandığı dil ve dilin yapısından yararlanır. Çocuk, iletişim sonucunda elde ettiği yeni tecrübelerden bu anlamda etkilenir.

Çocuklarda dil gelişimi evrelerinde iki dönem bulunmaktadır. Bu dönemler araştırmacılara göre zaman faktörüne bağlı olarak sınıflandırılmaktadır. Konuşma öncesi dönem ve konuşma dönemi olarak iki ayrı başlık altında toplanmaktadır. her iki dönemde de alt başlıklar bulunmaktadır ve çocuklarda dilsel gelişim bu evrelerde oluşmakta ve gelişmektedir.

ÇOCUĞUN DİL GELİŞİMİNDE KONUŞMA ÖNCESİ DÖNEM

Çocuğun dil gelişiminde konuşma öncesi dönem 4 dönemde ele alınır. Bunlar;

Yeni doğan dönemi (ağlama)
Gıgıldama dönemi (2-3 ay)
Mırıldanma dönemi(3-6 ay)
Mırıldanmanın tekrarı dönemi (6-9 ay)

ÇOCUĞUN DİL GELİŞİMİNDE KONUŞMA DÖNEMİ

Çocuğun dil gelişiminde konuşma öncesi dönem 5 dönemde ele alınır. Bunlar;

Ses ve sözcük dönemi (9-12 ay)
Tek sözcük dönemi (12-18 ay)
İfadelerde İki sözcük dönemi(18-24 ay)
İfadelerde üç veya daha fazla sözcük dönemi (2-3 yaş)
Gramer kurallarına uygun konuşma dönemi(3-6 yaş)

Bireylerin sosyal yaşamları açısından ele alınması gereken konulardan biri olan dil gelişimi, çocukların özellikle ileriki sosyal ve akademik hayatlarını doğrudan etkileyen en önemli gelişim alanlarından biridir.

Özellikle erken çocukluk dönemi, çocuğun dil aracılığı ile çevresini keşfettiği ve kendini ifade etmeye çalıştığı bir dönem olarak kabul edilmektedir. Çocuğun dilsel sembolleri öğrenebilmesi, saklayabilmesi ve gereken durumda kullanabilme becerisine sahip olması ileriki akademik hayatını da yakından etkilemektedir. Doğumdan itibaren yakınden dili kullanma ve iletişim kurma çabasında olan çocuk için bu dönemde dilin zenginleştirilmesi de son derece önemli bir husustur.

Kaynaklar

Senemoğlu, 1989
Çat, Ş, 2009
Diken, 2009
Bulut, 2000