EĞİTİMDE İNOVASYON NEDİR?

Günümüzde bilginin ve ekonominin doğrudan etkilendiği teknolojik gelişmelerin yanı sıra toplumların gelişmesi ve değişimi için eğitimde inovasyon son derece önemli bir husustur ki gelişim ve değişime adapte olmakta zorlanmayan toplumlar ve kişiler için inovasyon hayatın doğal bir parçasıdır.

İnovasyon Nedir?

Latince bir kelime olan “innovatus”tan türeyen inovasyon kelimesinin anlamı Türk Dil Kurumu (TDK) sözlüğünde “yenileşim” olarak yer almaktadır. Türk Dil Kurumu sözlüğüne göre yenileşim ise, değişen koşullara uyabilme, yenilik, toplumsal, yönetimsel ya da kültürel ortamlarda yeni yöntemlerin kullanılmaya başlanması, inovasyon anlamına gelmektedir. (TDK, 2014).

Eğitimde İnovasyon Nedir? Eğitimde İnovasyon Nasıl Sağlanır?

Eğitimde inovasyon, geleneksel eğitim yöntemlerinin ötesine geçerek, öğrenme sürecini daha etkili, verimli ve ilgi çekici hale getiren yenilikçi yaklaşımları ifade eder. Bu kavram, teknolojinin eğitimdeki rolünden pedagojik yöntemlere kadar geniş bir yelpazeyi kapsar. Eğitimde inovasyon, yalnızca yeni araçlar ve teknikler kullanmakla sınırlı değildir; aynı zamanda eğitim felsefesinin, müfredatın ve eğitim ortamlarının da yenilenmesini içerir.

Eğitimde İnovasyon

Farklı öğretim sistemleri yıllar boyunca devletler tarafından denenmektedir. Eğitimde inovasyon kavramı bu bakımdan eğitimle başlayan ve eğitimle devam eden bir olgudur diyebiliriz. 21. yüzyılda tüm çocukların eğitim konusunda inovasyona ihtiyaç duydukları reformcular tarafından belirtilmektedir.

Küresel ekonomik rekabet ve bilgi toplumlarının ihtiyaç duyduğu teknolojik talepler karşısında bütün öğrencilerin nitelikli eğitim fırsatlarından eşit düzeyde yararlanabildiklerini söylemek mümkün değildir. Bunun sebebi ise tarımsal sosyoekonomik okul modelleri ile endüstriyel okul modellerinin bütün öğrencilerin aynı şekilde başarılı olabileceği fırsatları tam olarak karşılayamamasıdır. Küresel Dünyadaki ülke yöneticilerinin büyük bir kısmı ise küresel ekonomide başarı sağlayan sistemlerin, eğitim ile yetenekleri geliştiren inovatif eğitim sistemlerinden geçtiğinin bilincindedir ve bu bakımdan eğitim sistemlerine çok daha fazla oranda önem vermektedir.

Eğitimde İnovasyonun Önemi

İnovasyon, yenileşim, var olan farklı niteliklerdeki sorunların çözümü için farklı ve alternatif yollar sunmaktadır. Westera’ya göre(1999) eğitimde inovasyonun iki nedeni bulunmaktadır.

İlk olarak, eğitim sürekli olarak değişen bir toplum içinde bulunduğundan değişmek ve yenilenmek zorundadır. Toplum hızla değişmektedir ve bu değişime eğitim de kendi programlarını yenileyerek ayak uydurmak durumundadır. İkinci olarak, eğitim sistemi içindeki süreçler öğrencinin daha nitelikli, daha hızlı ve daha ekonomik eğitim alacağı şekilde düzenlenmelidir. Eğitim sistemi içinde kurumlar birbirleriyle yarışırlar. Bu bakımdan inovasyon eğitimde gereklidir.

Eğitimde inovasyon, öğrenme deneyimlerini zenginleştirir ve öğrenci başarılarını artırır. Yenilikçi yaklaşımlar, öğrencilerin bireysel öğrenme ihtiyaçlarına cevap verebilir ve onları 21. yüzyılın gereksinimlerine hazırlayabilir. Ayrıca, öğretmenlerin de mesleki gelişimlerine katkıda bulunarak daha etkili birer eğitimci olmalarını sağlar. Bu durum, eğitimde eşitliği artırır ve her öğrencinin potansiyelini en üst düzeye çıkarmasına olanak tanır.

Eğitimde İnovasyon Nasıl Sağlanır?

Teknolojik Entegrasyon:

Teknoloji, eğitimde inovasyonun temel taşıdır. Akıllı tahtalar, tabletler ve çevrimiçi öğrenme platformları gibi araçlar, ders içeriklerini daha interaktif hale getirir. Örnek verilecek olursa; sanal gerçeklik (VR) kullanarak tarih derslerinde öğrencilerin antik medeniyetleri keşfetmelerine daha kolay olanak tanınır. Bu tür teknolojik yenilikler, öğrencilerin ilgisini canlı tutar ve öğrenme sürecini çok daha anlamlı hale getirir.

Kişiselleştirilmiş Öğrenme:

Her öğrencinin öğrenme hızı ve tarzı farklıdır. Kişiselleştirilmiş öğrenme yaklaşımları, öğrencilere kendi hızlarında ve tarzlarında öğrenme fırsatı sunar. Adaptif öğrenme yazılımları, öğrencilerin güçlü ve zayıf yönlerini belirleyerek onlara özel eğitim programları sunar. Bu, öğrencilerin kendi potansiyellerine ulaşmalarını kolaylaştırır. Bu tür yaklaşımlar, öğrencilerin motivasyonunu artırır ve öğrenme sürecini bireysel ihtiyaçlara göre şekillendirir.

Proje Tabanlı Öğrenme (PBL):

Proje tabanlı öğrenme, öğrencilere gerçek dünya problemlerini çözme fırsatı tanır. Bu yöntem, öğrencilerin eleştirel düşünme, problem çözme ve işbirliği becerilerini geliştirir. Örneğin, bir fen bilgisi dersinde öğrenciler, çevresel bir sorunu çözmek için proje geliştirebilirler. Bu tür projeler, öğrencilerin ders konularını daha derinlemesine anlamalarını sağlar. Ayrıca, öğrencilerin pratik becerilerini ve gerçek dünya ile bağlantı kurmalarını sağlar.

Çevrimiçi ve Hibrit Öğrenme:

İnternetin yaygınlaşmasıyla birlikte, çevrimiçi öğrenme platformları ve hibrit öğrenme modelleri popüler hale gelmiştir. Bu yöntemler, öğrencilerin derslere istedikleri zaman ve yerden erişmelerine olanak tanır. Ayrıca, çevrimiçi kaynaklar ve video dersler, geleneksel sınıf eğitimini tamamlar. Bu esneklik, öğrencilerin öğrenme sürecini kendi yaşam programlarına uyacak şekilde yönetmelerine yardımcı olur.

Sosyal ve Duygusal Öğrenme (SEL):

Sosyal ve duygusal öğrenme, öğrencilerin duygusal zekalarını ve sosyal becerilerini geliştirmelerine yardımcı olur. SEL programları, empati, öz farkındalık ve sorumluluk gibi becerileri teşvik eder. Bu tür programlar, öğrencilerin hem akademik hem de kişisel yaşamlarında başarılı olmalarını destekler. Bu beceriler, öğrencilerin sosyal ilişkilerini güçlendirir ve onların duygusal sağlığını iyileştirir.

Öğretmen Eğitimi ve Gelişimi:

Eğitimde inovasyon, öğretmenlerin sürekli mesleki gelişimlerini gerektirir. Öğretmenlerin yenilikçi yöntemler ve teknolojiler konusunda eğitim almaları, onların sınıfta daha etkili olmalarını sağlar. Ayrıca, öğretmenler arası işbirliği ve deneyim paylaşımı, yenilikçi uygulamaların yaygınlaşmasına katkıda bulunur. Bu, öğretmenlerin mesleki tatminini artırır ve onların öğrencilere daha iyi rehberlik etmelerini sağlar.

Eğitimde İnovasyonun Geleceği

Eğitimde inovasyon, sürekli gelişen bir alandır ve gelecekte daha da önemli hale gelecektir. Yapay zeka (AI) ve makine öğrenimi gibi ileri teknolojiler, öğrenme analitiği ve bireyselleştirilmiş eğitim programları sunma potansiyeline sahiptir. Ayrıca, globalleşme ve dijitalleşme, öğrencilerin dünya genelindeki kaynaklara ve uzmanlara erişimini kolaylaştıracaktır. Bu durum, eğitimde küresel işbirliğini ve bilgi paylaşımını artırır.

Eğitimde inovasyonun başarılı bir şekilde uygulanması, toplumun genel refahına ve gelişimine de önemli katkılarda bulunacaktır. Eğitim sistemlerinin, yenilikçi ve esnek olmaları, geleceğin belirsizliklerine karşı öğrencileri daha iyi hazırlamalarını sağlar. Eğitimde inovasyon, yalnızca bireysel başarıyı değil, aynı zamanda toplumsal ilerlemeyi de destekler.

Sonuç olarak, eğitimde inovasyon, hem öğrenciler hem de öğretmenler için daha etkili ve ilgi çekici öğrenme deneyimleri sunar. Teknolojinin, pedagojik yaklaşımların ve eğitim ortamlarının sürekli yenilenmesi, eğitim sisteminin kalitesini artırır ve öğrencileri geleceğe hazırlar. Eğitimde inovasyon, eğitimin geleceği için vazgeçilmez bir unsurdur ve her seviyede sürekli olarak teşvik edilmelidir.

Türk Eğitim Sisteminde İnovasyon

Dijital Çağ olarak tanımlanan 21. yüzyılda eğitim kurumlarının olmazsa olmazı ve önceliklerinden biri öğrencilerini çağın gereklerine uygun bilgi ve becerilerle donanımlı olarak hazırlamak ve yetiştirmektir. Eğitim kurumlarında özellikle ortaöğretim ve lise kademeleri, teknoloji çağına uyum sağlayabilmek ve nitelikli eğitim ortamı sağlamak amacıyla değişim ve yenilik içinde olmak durumundadır.

Bugün UNESCO tarafından "öğrenmeyi sağlamak üzere tasarlanmış, organize ve aralıksız iletişim" şeklinde tanımlanan eğitim her bireyin temel haklarındandır. Belirli bir düzeyde başarı ile bitirilen eğitim, bireye resmi bir yeterlilik sağlamaktadır.

Üniversiteler halihazırdaki ve potansiyel olanaklarını sanayiye aktarmak, nitelikli ve kalifiye insan yetiştirmek, sanayi kesiminin olanaklarının üniversitelerce değerlendirilmesini sağlamak, sanayi ile üniversiteler arasında sinerji yaratarak bu yolları kullanarak teknoloji ve bilimde gerekli ilerlemeleri sağlamaları gerekmektedir.

Büyük bir hızla gelişen teknolojiler, aile sosyal ve iş yaşamındaki değişikliklerden birincil ve oldukça fazla etkilenen öğrencilerin ilgilerinin çekilmesi ve motivasyonlarının sağlanması eğitimde inovasyonu gerekli ve zorunlu kılmaktadır. Türk Eğitim Sistemi eğitim politikaları inovasyonu teşvik etmektedir ancak bunun için girişimci öğretim liderlerine çok daha fazla ihtiyaç bulunduğu da bir gerçektir. Türkiyenin bilgiyi üretmesinin yolu, bilginin ekonomik ve toplumsal faydaya dönüştürülmesi olarak tanımlanan İnovasyona(yenileşme) ve inovasyon insan kaynağına yatırım yaparak gerçekleşecektir.

Kaynaklar

Kurtuluş, M. , Eğitimde İnovasyon: Öğretmen ve Öğrencilerin İnovasyona Bakışı ve Yeterliliğinin Sorgulanması. Yüksek Lisans Tezi. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kocaeli, 2012.
Westera, W., İşlevsellik ve Teknokrasinin Ötesinde: Eğitim Teknolojisiyle İnsan Katılımı Yaratmak. Eğitim Teknolojisi ve Toplum, 2005.
Şirin Elçi, 2006.
Canberra Kılavuzu, 1995.