YEME BOZUKLUĞU NEDİR?

Yeme bozuklukları öncelikle sağlığı, yaşamın önemli alanlarında işlev görme becerisini ve duyguları olumsuz etkileyen yeme davranışlarıdır. Yeme bozuklukları, sağlıksız yeme alışkanlıklarının gelişmesine neden olan psikolojik durumlar olarak da tanımlanabilir.

Yeme bozuklukları, yeme tutum ve davranışlarında bozulmaların olduğu,fiziksel fonksiyonların bozulması ile süren, kilo kontrolüne dönük davranışların açığa çıktığı psikososyal ve psikiyatrik bozukluklardır. Yeme bozuklukları, yaş, ırk, etnik köken, cinsiyet veya vücut şekli ya da boyutu ne olursa olsun herkesi etkileyebilir. Peki Yeme bozukluğu nedir?

Psikolojik, biyolojik ya da sosyal etkenler gibi birçok faktörün bir araya gelmesi sonucunda ortaya çıkan yeme bozukluklarının toplumda görülme sıklığı gün geçtikçe artmakta ve yeme bozukluklarının başlangıç yaşı her geçen yıl giderek düşmektedir.

Yeme bozuklukları bedensel ve psikiyatrik hastalıkların oranında artışa neden olmaktadır. Sağlık profesyonellerinin yeme bozukluklarının terminolojik olarak sınıflandırması ve sınıflamaya uygun tedavi protokollerinin oluşturulmasına gereksinim duyulmaktadır.

Yeme bozuklukları, yemek yeme ya da yeme alışkanlıklarında anormal değişikliklerle başlayan ve kronik rahatsızlıklara neden olup kalıcı hasar meydana getirebilen davranış bozukluklarıdır. Yeme bozuklukları üç ana başlık altında incelenmektedir. Bunlar;

1- Anoreksiya Nervoza

2- Bulimiya Nervoza

3- Tıkanırcasına Yeme Bozukluğu
4- Atipik Yeme Bozukluklarıdır.

Yeme Bozukluğu Çeşitleri Nelerdir?

Anoreksiya Nervoza

Kilo kaybetmek amacıyla sağlıksız davranış biçimleriyle ortaya çıkan, gençlerde, özellikle ergenlik dönemindeki kız çocuklarında sıklıkla görülen rahatsızlıklardır.14-15 yaş aralığındaki kızlarda sıklıkla görülen anoreksiya nervoza gençler arasında görülen kronik rahatsızlıklarda üçüncü sırada yer almaktadır.

Anoreksiya Nervozada kişiler zayıf bir bedene sahip olma arzusu içindedir, kilo almaktan aşırı derecede korkarlar, beden imgesinde bozukluk olduğu için yiyecek alımını ileri derece azaltarak kilo kaybeder ve yoğun egzersizler yaparlar. Bu kişiler ara sıra kontrolünü kaybederek tıkınırcasına yemek yer ve ardından bu yediklerini kusarak çıkarır. Bu bireyler olağan dışı zayıf olmalarına rağmen kendini şişman olarak değerlendirmeye devam ederler.

Pek çok tıbbi problemin yanı sıra psikiyatrik hastalıklar içerisinde ölüm oranı en yüksek olan rahatsızlık anoreksiya nervozadır. Hastaların yaklaşık yüzde 10’u bu hastalıktan dolayı gelmektedir.

Bulimiya Nervoza

Beden ağırlığını kontrol etmeyi amaçlayan davranış biçimleri bütünüdür.

Kişi kontrol edemediği aşırı yeme ataklarından sonra kendini kusturma, aşırı egzersiz yapma gibi yöntemleri kullanır. Bu yöntemleri kullanma sıklığı, yeme bozukluğunun da şiddetini belirler. Bulimiya Nervoza kişinin öz saygısı vücut şekli ile ağırlığı ile orantılı olarak değişmektedir.

Tıkanırcasına Yeme Bozukluğu

Kişinin iki saatte bir gibi belirli bir zaman dilimi içerisinde aşırı miktarda yiyeceği kısa süre içinde tükettiği, yemek yeme davranışını kontrol edemediği ve tekrarlanan yeme bozukluklarıdır.

TYB nin en belirgin özelliği; yeme nöbetlerinin yol açabileceği etkileri azaltmak ya da gidermek için kişinin kendini kusmaya zorlaması, laksatif ilaç kullanımı, aşırı egzersiz yapması sıklıkla görülür.

Atipik Yeme Bozuklukları

Kişide sosyal ya da akademik alanda klinik olarak anlamlı sıkıntılara ve bozulmaya neden olan yeme bozukluğu türüdür. Bu tip yeme bozukluklarında kişinin beden kitle İndeksi, boy-kilo oranı ve büyüme eğrileri değerlendirmeleri yapılmalıdır.

Yeme bozuklukları günümüzde adolesanlarda sıklıkla görülmektedir. Pek çok tıbbi sıkıntının yanı sıra tansiyon düşüklüğü ve nabız sayısının azalması, kalp ritim bozuklukları, kalp kasının erimesi, elektrolit bozuklukları nedeniyle ani kalp durmaları görülebilir. Kusmalara bağlı olarak gelişen yemek borusu hasarları hatta yırtılmalarına rastlanır. Adet düzensizlikleri ile adetlerin kesilmesi, kemiklerde çabuk kırılmalar, diş minelerinde erime ve çürükler görülür. Bunun yanı sıra psikiyatrik rahatsızlıklar da yeme bozukluklarında sıklıkla görülmektedir.

Yeme bozukluklarında erken tanı ve yönetim hayat kurtarıcıdır. Yeme bozuklukları ile ilgili belirtiler görüldüğünde en yakın sağlık kuruluşundan destek almak gerekmektedir. Multidisipliner yaklaşımlar, ailenin tedaviye uyum sağlaması ve işbirliği ile yeme bozukluğu sorunu çözümlenebilmektedir.

Kaynaklar

Çaka, S., GÜSB Dergisi, 2018; 7: 203-209

Sınav Koleji ve Sınav Eğitim Kurumları olarak öğrencilerimizin düzenli ve sağlıklı beslenmeleri gerektiğine inanıyoruz. Sınav Koleji ve Sınav Eğitim Kurumları olarak öğrencilerimizi en iyi şekilde yetiştirmekteyiz. Alanında profesyonel, yenilikçi öğretmenlerimizle Rehberlik öğretmenlerimizin bulunduğu, size en yakın Sınav Koleji ile Sınav Eğitim Kurumlarını öğrenmek için 0312 285 99 77 numaralı hattımızdan bizimle iletişime geçebilirsiniz ya da https://sinav.com.tr adresinden ulaşabilirsiniz.